Een medewerker meldt zich ziek. Niet vanwege een griepje, maar door stress. Volgens recent onderzoek van TNO leidt mentale stress tegenwoordig steeds vaker tot langdurig verzuim. Burn-out is dan ook een van de belangrijkste oorzaken van het groeiende ziekteverzuim. [1] Toch heerst er soms nog twijfel: mag iemand zich ziekmelden op werk door stress?
Het korte antwoord op deze vraag is ja. Daarom is het belangrijk voor werkgevers en organisaties om zich te focussen op het voorkomen van verzuim door stress.
Mag iemand zich ziekmelden op het werk door stress?
Het is heel simpel. In de Nederlandse wet staat dat iedereen die niet in staat is zijn of haar werk uit te voeren door bepaalde klachten zich ziek mag melden. Dit kunnen zowel lichamelijke als psychische klachten zijn. Stress valt onder psychische klachten. Iemand mag zich dus ziekmelden op werk door stress.
Soms wordt er gedacht dat alleen mensen met een burn-out zich ziek mogen melden, maar dit is niet zo. Ook iemand die niet lekker in zijn vel zit of slaapproblemen ervaart (en hierdoor zijn werkzaamheden niet kan uitvoeren) mag thuis blijven.
Bovendien zijn werknemers niet verplicht om de reden van de ziekmelding te noemen. Een werkgever moet deze ziekmelding accepteren en vervolgens is het aan de bedrijfsarts om te beoordelen of de werknemer zijn werkzaamheden nog kan uitvoeren.
Waarom is stress op de werkvloer een aandachtspunt?
Het was afgelopen maand weer in het nieuws: werknemers melden zich steeds vaker en langer ziek. Volgens de Arbobalans, een rapport over de kwaliteit van arbeid en werkgerelateerde gezondheid in Nederland, heeft in 2023 51% van de werkenden zich ziek gemeld. [2]
TNO, de onderzoeksorganisatie die dit rapport in opdracht van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid heeft uitgevoerd, onderzocht ook de belangrijkste oorzaken van het verzuim. Vooral het verzuim door psychische klachten en een burn-out namen de afgelopen jaren toe. Maar liefst een kwart van het verzuim in 2024 werd veroorzaakt door stressgerelateerde klachten. [3]
De werkenden die zich ziekmelden door overspannenheid, een burn-out of andere psychische klachten bleken gemiddeld het langste thuis. De kosten voor werkgevers stegen de laatste 4 jaar enorm. Waar in 2019 de kosten nog op 5,1 miljard euro lagen, zijn die in 2024 opgelopen naar 8,1 miljard euro.
Neem stress bij werknemers serieus
De cijfers liegen er niet om. Ziekmelden op werk door stress komt veel voor en kost een werkgever veel geld. Helaas worden stressklachten niet altijd serieus genomen. En dit kan grote gevolgen hebben.
Signalen van stress
Wanneer een werknemer gestrest is, kun je dat merken aan de hand van signalen. Dit zijn veelvoorkomende signalen waar u als werkgever op kunt letten:
- Prikkelbaar
- Emotioneel
- Verminderde concentratie
- Het maken van kleine fouten
- Piekeren
- Vergeetachtig
- Ongemotiveerd
- Wisselende stemmingen
- Vaker ziek melden dan normaal
Waarom zijn deze signalen belangrijk? Omdat werknemers zich niet altijd eerlijk durven uit te spreken over hun stress of psychische klachten. Zo zijn er heel veel mensen die bang zijn om zich ziek te melden omdat ze hun collega’s niet teleur willen stellen. Anderen zijn bang om hun baan kwijt te raken.
Hoe ga je als werkgever om met ziekte door stress
Als werkgever kun je een hoop doen om stress te verminderen/voorkomen bij werknemers. De eerste stap is het signaleren van de stress. Wees waakzaam en ga het gesprek aan met de werknemer.
Creëer een juiste balans
Als werkgever ben je verplicht om voor een veilige werkomgeving te zorgen. Meld de werknemer zich ziek door werkstress? Dan moet je voor verbetering zorgen. Breng de reden van de stress in kaart en onderneem actie. Bekijk bijvoorbeeld wat je voor diegene kan doen om (een deel van) de stress weg te nemen. Denk bijvoorbeeld aan een extra dag vrij in de week, een paar weken rust of meer thuis werken.
Doorverwijzen naar een bedrijfspsycholoog
Je kunt de werknemer doorverwijzen naar een hulpverlener, zoals een bedrijfspsycholoog. Tegenwoordig zijn er lange wachtlijsten binnen de ggz. Om deze reden kiezen veel werknemers ervoor om hun werknemers door te verwijzen naar interne of externe bedrijfspsychologen. Hier kunnen ze vaak al binnen twee weken terecht.
Iemand snel de juiste hulp bieden, betaalt zich in veel gevallen terug. Dit komt doordat werknemers vaak sneller de oude zijn en weer aan het werk kunnen gaan.
Bedrijfspsycholoog inschakelen?
Heb je als werkgever te maken gekregen met verzuim door stress, burn-out of andere psychische klachten? Wij bieden hulp bij stress zodat je verzuim kunt beperken en voorkomen. Door een samenwerking aan te gaan met Online Bedrijfspsycholoog krijgen werknemers altijd de juiste hulp, zonder lang te wachten. Meer weten? Plan een gratis consult.
Veelgestelde vragen over ziekmelding bij stress:
Hoe lang duurt een ziekmelding door stress?
Dit verschilt per persoon. Wanneer iemand zich alleen ziek meldt door stress, kan dit enkele dagen tot weken duren. Wanneer iemand echter al een burn-out heeft, ligt het gemiddelde verzuim op 300 dagen. [4]
Is stress hetzelfde als een burn-out?
Nee, stress is een voorstadium van een burn-out. Wanneer iemand stress heeft, kan dit herstellen door rust te nemen. Een burn-out is het gevolg van langdurige stress en is niet zomaar te herstellen door een aantal dagen rust te nemen.
Mag ik een ziekmelding door stress weigeren?
Nee, iedere werknemer heeft het recht om zich ziek te melden. De werknemer hoeft de aard van zijn klachten niet te delen en jij als werkgever moet de ziekmelding accepteren. Het is vervolgens aan de bedrijfsarts om het te beoordelen.
Bronnen:
[1] DPG Media Privacy Gate. (januari 2025). https://www.nu.nl/economie/6357986/steeds-meer-psychisch-verzuim-op-werkvloer-helpt-dagje-thuisblijven.html
[2] DPG Media Privacy Gate. (juni 2025). https://www.nu.nl/economie/6357945/steeds-meer-werknemers-melden-zich-ziek-kosten-voor-werkgevers-stijgen-sterk.html
[3] Arbobalans 2024 – Monitor arbeid. (2025, 3 juni). Monitor Arbeid. https://monitorarbeid.tno.nl/publicaties/arbobalans-2024/
[4] Verzuim door stress afgelopen jaar gestegen. (z.d.). ArboNed. https://www.arboned.nl/nieuws/verzuim-door-stress-afgelopen-jaar-gestegen